Nauka języka obcego - od czego zacząć?

data publikacji: 2011-10-18

Pomimo, iż serwis dedykowany jest nauce języka angielskiego, to do tematu nauki języka obcego w ogóle podejdziemy całościowo, ponieważ pomysły, o których tutaj piszemy, są uniwersalne i można je zastosować do dowolnego języka obcego.

Nauka języka obcego - od czego zacząć?

To pytanie nurtuje wiele osób, na różnych poziomach zaawansowania. Każdy z nas ma inne cele, inaczej wyobraża sobie siebie w kontekście znajomości języka obcego, i w reszcie, każdy ma inne przygotowanie i predyspozycje. Współczesny system kształcenia w zakresie języków obcych jest, moim zdaniem, mało skuteczny i taki będzie dotąd, dopóki dyrektorzy szkół nie przestaną traktować tego przedmiotu jako jednego z wielu w zakresie ramy programowej. Język obcy to obszerny temati, wbrew pozorom, trudny orzech do zgryzienia, którego nauka i zgłębianie powinno odbywać się wielopoziomowo. Nie wystarczy wykuć na pamięć zasady rządzące danym językiem, trzeba niemal równoleglerozwijać poszczególne umiejętności, tj. mówienie, rozumienie ze słuchu, poprawne stosowanie zasad i struktur gramatycznych, pisanie. Dlatego wielu uczniów korzysta z prywatnych lekcji z korepetytorem lub uczęszcza na zorganizowane przez szkołę językową kursy, które dostarczają więcej możliwościobcowania z językiem obcym, a tym samym szybszą naukę i lepsze postępy.

Żelazna, a zarazem uniwersalna rada to otoczyć się językiem obcym z każdej możliwej strony, niezależnie od poziomu zaawansowania. Kluczowe jest osłuchanie się i oswajanie z akcentami, słownictwem, powiedzeniami oraz zakresem ich użycia w różnych sytuacjach, które, choć początkowo niezrozumiałe, przedostają się do naszej podświadomości i tam zostają zapamiętane oraz utrwalane. Z czasem zorientujecie się, że kojarzycie pewne słowa czy wyrażenia, chociaż nie będziecie potrafili powiedzieć co one znaczą. Ale do czasu. W miarę nauki zapamiętacie definicje lub poznacie znaczenie zapamiętanego słownictwa z kontekstu. Istotne znaczenie w całym procesie ma czas - im częściej, najlepiej codziennie, macie styczność z językiem obcym, tym lepiej. Przyswajacie go wtedy szybciej i łatwiej.

Wyznacz sobie cel

Motywatory mają kluczowe znaczenie w każdym działaniu, częstopowodują to, że zupełnie nieświadomie podejmujemy takie a nie inne działania w danym okresie naszego życia. Wszystko ma jakiś cel, do którego dążymy. Tak samo w przypadku nauki języków obcych warto dobrze sprecyzować powody, dla których chcemy nauczyć się języka i to właśnie akurat tego konkretnego.

Ja polecam starą i sprawdzoną metodę kartki i ołówka.
Gdy zdecydowałam się na nowy język, wzięłam kartkę A4 i na górze napisałam pytanie: Dlaczego chcę się nauczyć języka hiszpańskiego? To było dobre ćwiczenie, ponieważ na brak zajęć nie narzekam, a poza tym chciałam mieć poczucie dobrze wydanych funduszy.
Następnie codziennie wypisywałam w punktach pomysły, jakie przychodziły mi do głowy, w formie zdań rozpoczynających się od - ponieważ - na przykład: - Ponieważ chciałabym wyjechać do Hiszpanii na dłużej; Ponieważ podczas ostatniego pobytu w Hiszpanii zafascynowała mnie tamtejsza kutura; Ponieważ poznałam świetnego Hiszpana i chciałabym rozmawiać z nim w jego ojczystym języku; Ponieważ planuję podjąć pracę w Hiszpanii; Ponieważ zamierzam studiować w Hiszpani...

Mogą być setki powdów, ale ważne jest, żeby zapełniać tę pustą kartkę regularnie i codziennie, wypisując dosłownie wszystko co przyjdzie Wam do głowy, bez względu na to, czy są to cele do zrealizowania czy nie, nawet jeśli są mocno absurdalne.

Po tygodniu odłóżcie Waszą nowopowstałą listę na dwa dni i zapomnijcie o niej. Po dwóch dniach przeczytajcie wszystkie punkty od początku do końca a zobaczycie, że spojrzycie na to wszystko co tam wypisaliście w zupełnie innym świetle. I albo będziecie jeszcze bardziej zmotywowani do nauki, albo wręcz odwrotnie, uznacie, że właściwie to ten język nie jest aż taki potrzebny. Moja lista została zweryfikowana i skurczyła się o kilka potencjalnych argumentów, ale te, które pozostały okazały się wystarczająco silne i motywujące, by zaangażować się w naukę bez obawy, że po pół roku ulegnę słomianemu zapałowi izainwestowany czas oraz pieniądze zalegną na najwyższej półcezatytułowanej: na później.

Określ swój poziom znajomości języka

Wprzypadku osób początkujących, które nigdy wcześniej nie uczyły się wybranego języka obcego, sprawa jest prosta. Wiadomo, że trzeba zacząć od podstaw. Nieco trudniej jest w przypadku osób, którezaliczyły określoną pulę godzin nauki. Ustalenie ich poziomu zaawansowania to proces złożony. Właściwie każda ze znanych mi szkół językowych proponuje swoim słuchaczom rozwiązanie testu predyspozyjnego, mającego ułatwić przypisanie do odpowiedniej dla danego poziomu grupy. Jednym z głównych zarzutów wobec takich testów, jakie pojawiają się wśród uczniów, jest zaniżanie faktycznego poziomu słuchacza, po to, by teoretycznie, miał do zaliczenia w szkole więcej semestrów. Czy tak jest w istocie, to kwestia dyskusyjna. Nie mniej jednak warto zacząć właśnie od takiego testu.

Krok pierwszy - rozwiąż test

Najczęściej testy składają się ze 100 pytań wielokrotnego wyboru a stopień trudności i zaawansowania rośnie w miarę rozwiązywania zadań. Taki test w dużej mierze sprawdza opanowanie zasad gramatycznych i struktur gramatycznych przez słuchacza, czasem można spotkać pytania sprawdzające zakres słownictwa. Jednak w zdecydowanej większości testów, jakie miałam okazję rozwiązywać, zadania dotyczące opanowania słówek były nieliczne i standardowe, ograniczając się tylko do tych problematycznych. Nie mniej jednak już ilość zdobytych punktów w teście pozwala w przybliżeniu określić potencjalny stopień zaawansowania.

Krok drugi - umów się na rozmowę z lektorem

Rzadko która szkoła językowa proponuje słuchaczowi drugą część w postaci rozmowy z lektorem lub nativem w celu określenia stopnia opanowania umiejętności komunikacyjnych, to w jak zaawansowanym stopniu kursant prowadzi rozmowę, czy mówienie w danym językuprzychodzi mu z łatwością, czy może ma tak zwaną barierę językową. Taka rozmowa trwa zazwyczaj od 15 do 30 minut i odbywa się w siedzibie szkoły. Odkąd Internet stał się powszechnie dostępny, testy można rozwiązać w domu i przyjść na rozmowę z wydrukowanym wynikiem. Ale też można rozwiązać go na miejscu, tuż przed rozmową z lektorem.

Osobiście bardzo polecam udział w obu częściach, tym bardziej, jeśli administracja szkoły językowej poważnie i sumiennie realizuje oferty, to z większą uwagą i zaangażowaniem stworzy grupy przypisane do danego kursu, pod kątem predyspozycji i stopnia zaawansowania jej słuchaczy. W tym pierwszym teście czegoś mi brakuje -uważam, że testowanie słuchacza głównie pod kątem opanowania gramatyki to mocne zawężanie jego umiejętności. Dlatego idealnie by było, gdyby szkoły językowe wprowadziły drugi test sprawdzający zakres słownictwa, dzięki temu lektor miałby szersze spojrzenie na umiejętności słuchacza.

Na uwagę zasługuje fakt, że udział w testach predyspozycyjnych w szkołach językowych jest zupełnie bezpłatny i po otrzymaniu wyniku nie ma konieczności wykupienia kursu językowego, dlatego każdy może skorzystać z tej usługi, nawet jeśli planuje samodzielną naukę w domu.

Dobrze, znasz już swój poziom języka, co teraz?

Najczęściej w takim momencie pojawia się pytanie o formę nauki, czy uczyć się w domuw ramach prywatnych lekcji z lektorem, czysamodzielnie, a może zapisać się na kurs w szkole językowej?

Złotego środka nie ma, na cuda też raczej nie warto liczyć, niezależnie odwybranej formy nauki, musicie przygotować się na ciężką pracę i przeznaczyć na nią dużo wolnego czasu. Im większe zaangażowanie, tym lepsze postępy. Niekoniecznie szybsze, ale na pewno znaczące i zauważalne. Często popełnianyprzez uczniów błąd polega na tym, że ograniczają się wyłącznie do lekcji i ew. szybkiego rozwiązania zadania domowego. Trochę na zasadzie, zakuć, zdać, zapomnieć, ale czy o to w tym wszystkim chodzi? Każda nauka wymaga planu i systematyczności. Zazwyczaj kursy czy lekcje z lektorem odbywają się dwa razy w tygodniu i trwają od 60 do 90 minut.

Dobrze jest po zakończonej lekcji, na przykład wieczorem, jeszcze raz zajrzeć do notatek i przeczytać materiał omawiany na lekcji. Zwłaszcza, jeśli nauczyciel wprowadził nowe słówka czy zagadnienia. W przypadku gramatyki warto bardziej skupić się na przykładach obrazujących omawianą strukturę niż na zasadach jej zastosowania. W przerwach między lekcjami, korzystajcie z darmowych źródeł w Internecie czy w bibliotekach językowych i rozwiązujcie dostępne tam testy dotyczące zakresu materiału z ostatnich lekcji. Korzystanie z tych dostępnych darmowych źródeł ma tę dodatkową zaletę, że pozbywacie się rutyny jaką jest ograniczenie się do jednego podręcznika i zeszytu ćwiczeń. Zawsze gdzieś znajdą się nowe fajne teksty, czytanki czy zestawy ćwiczeń, których rozwiązanie będzie stymulujące, a przy okazji na koniec dnia zaśniecie z poczuciem dobrze wykorzystanych możliwości i dobrze zorganizowanego czasu.

Grunt to dobre przygotowanie i podstawy

Jesteś na etapie, w którym jasno sprecyzowałeś swoje cele, określiłeś poziom znajomości języka i wybrałeś najlepszą dla siebie formę nauki i odliczasz godziny do pierwszej lekcji?, brawo! Należy się nagroda! Ale może warto zdecydować się na jeszcze jedno, drobne poświęcenie, zanim zasiądziesz w ławce w towarzystwie lektora? Ten akapit kierujemy przede wszystkim do osób, które powracają do nauki języka obcego po dłuższym czasie, zwłaszcza, jeśli nie miały z nim styczności ani możliwości aktywnego stosowania w życiu codziennym.

Zanim rozpoczniesz lekcje, zorganizuj sobie szybką powtórkę materiału. Chodzi o to, by przygotować Twój umysł do ciężkiej pracy podczas zajęć, oraz żeby wydostać z jego czeluści wszystko to, czego kiedyś się nauczyłeś, a co Twój umysł skrzętnie przechowuje po to, byś mógł z tego skorzystać w każdej nadarzającej się okazji. Taka forma powtórki to pewnego rodzaju rozgrzewka i przygotowanie fundamentów pod nowe partie materiału. Wystarczy dobra książka do gramatyki z bogatym zasobem ćwiczeń i 30 minut dziennie, a zobaczysz, że dużo bardziej komfortowo będziesz się czuł podczas lekcji.

Planuj

Rozpoczynając kurs językowy czy lekcje z lektorem, dobrze jest mieć przygotowany wcześniej plan działania. Nie wystarczy tylko uczestniczyć w lekcjach i rozwiązywać prace domowe. Jeśli naprawdę zależy Ci na postępach, zorganizuj sobie czas na powtórki oraz samodzielną inicjatywę, np. w postaci odsłuchiwania podcastów Internecie i odpowiadania na pytania sprawdzające to w jakim stopniu zrozumiałeś filmik. A może 30 minut readingu? Planuj, ćwicz i sprawdzaj, tylko wtedy zmierzysz swoje postępy w nauce.
 
Przeczytaj także: